نوروز در چهارمحال
|
از مندرجات شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی بر می آید که از روزگاران بسیار کهن اولین روز فروردین که آغاز سال است در میان ایرانیان ارزش داشته و روز فرخنده ای به شمار می رفته و ممی نویسد: چو آمد ببرج حمل آفتاب / جهان گشت با فر و آئین و تاب بتابید از انسان ز برج بره / که گیتی جوان گشت زو یکسره کیومرث شد بر زمین کدخدای/ نخستین بکوه اند و آن ساخت بجای ونیز نوشته است که جمشید شاه دستورداد تختی زرنگار درست کردند و روز یکم فروردین که هر مزد یا اورمزد روز می باشد بر آن تخت نشست و دیو ها آن تخت بر هوا داشتند-در یک روز از دماوند ببابل بردند- و آن روز را جشن گرفتند. به نوروز نوشاهی گیتی فروز / بر آن تخت بنشست فیروز روز بزرگان به شادی بیاراستند/ می و رود رامشرکان خواستند چنین جشن فرخ از آن روزگار / بماند از آن خسروان یادگار آخرین روز پایان سال که هنگام آفرینش آدمیان و سپری شدن دوره ششگانه آفرینش است که با شب جشن نوروزی برخورد می کند و در آن شب آتش افروزی می کنند و به شادی میپردازند. این آتش افروزی همان است که به نام چهارشنبه سوری می نامیم. در قرآن کریم ذکر شده است که خداوند تبارک و تعالی آسمان و زمین را در شش روز آفرید و در روز هفتم از کار آفرینش آسایش گزید و در تورات نیز به تفصیل شرخ می دهد. و در همین اول نوروز است که سفره هفت سین گسترده می شود و در قدیم با هفت نوع سبزه سفره را تزئین می نمودند و امروزه یادآور هفت نوع میوه و سبزی و گل و غیره است. در میاان سفره هفت سین انواع میوه جات و شیرینی و سبزی و آجیل خوراکی پخته و خام-شیرین پلو و سبزی پلو و ماست و پنیر و سرشیر و کوزه آب معمول بوده است. پاشیدن کمی برگ آویشن بر گوشه های پایین چهار چوبه درب خانه و داد و ستد با شاخه های برگ دار مورد و سرو و کاج از رسوم ایرانیان قدیم است در همان روز به عبادتگاه رفتن و اداء نماز و نیایش و بخشش به مستمندان نمودن از آداب قدیمی محسوب می شود. و معمولا جشن سال نو را در خانه خود به طرز پسندیده ای با کلیه اهل خانه که در برابر سفره گسترده و هتت سین زانو زده و کتاب مقدس را بوسیده و در آیینه نگاه کرده و جرعه آبی می نوشند و با یکدیگر روبوسی کرده و به یکدیگر گلاب می دادند و شادباش می گفتند برگزار می نمودند.
در میان بعضی از عشایر رسم است که در شب تحویل سال تا صبخ بیدار می مانند و عقیده دارند که در این موقع تحویل دو ستاره زهره و مشتری به هم نزدیک می شوند و اگر کسی برای حاجتی نیت کند حاجتش برآورده می شود. برخی دیگر در شب عید نوروز بر روی ظرف آبی آینه قرار می دهند و تخم مرغ بر روی آینه و سوزنی هم روی تخم مرغ قرار داده و هنگام تحویل سوزن در آب می افتد و سال تحویل می شود. در بعضی قراء و روستاها نیز مرسوم است که در شب عید نوروز بایستی از مکان های متبر که مانند امامزاده – سقاخانه و تکایا و مسجد –شمع یا چراغی را روشن کرده به خانه ببرند و تا صبح عید روشن باشد و حساب بده و بستان با هرکس داشته باشند باید تصفیه گردد. رنگ نمودن تخم مرغ و وجود ماهی و سمنو بر سر سفره هفت سین نیز از رسومات محلی است. و به همین مناسبت است که در سر تا سر ایران از قراء و صبات و روستا ها در چنین روزی با پوشیدن لباس لباس نو شادی ها کرده و به دید و بازدید یکدگر می پردازند و برای دوستان خود نیز از شیرینی و هدایائی می فرستند و در این محال نیز به طریقی که ذکر شد ایام نوروز را به پایان می رسانند.
منبع: |
گرد آورنده:علي اكبر صيادي